Jaką rolę w organizmie pełni żelazo i jakie objawy mogą wystąpić w przypadku jego niedoboru? W jaki sposób zadbać, by w naszej krwi nigdy nie doszło do deficytu tego pierwiastka? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.

Niedobór żelaza. Objawy i przyczyny

Jakie mogą być objawy niedoboru żelaza? Do najczęstszych symptomów, występujących przy deficycie tego pierwiastka, należą:

  • Uczucie zmęczenia, które nie mija mimo zwiększenia ilości snu i stosowania kolejnych sposobów na wypoczynek. Przy niedoborze żelaza często borykamy się również z ogólnym osłabieniem, pogorszeniem kondycji oraz obniżoną wydolnością organizmu[1] ;
  • Problemy z pamięcią i koncentracją;
  • Niepokój i stany lękowe;
  • Zaburzenia snu;
  • Duszności;
  • Osłabienie włosów i paznokci;
  • Pękanie kącików ust;
  • Przesuszenie skóry;
  • Bóle i zawroty głowy;
  • Anemia;
  • Sińce pod oczami;
  • Bladość skóry;
  • Kołatania serca;
  • Wzmożony apetyt.

Pamiętajmy, że powyższe objawy mogą występować również przy wielu innych chorobach i dlatego, jeśli ich doświadczamy, jak najszybciej skonsultujmy się z lekarzem.

Co zazwyczaj bywa przyczyną niedoboru żelaza w organizmie?

  • Nieodpowiednia dieta, bogata w cukry proste, sól, nasycone kwasy tłuszczowe oraz produkty wysoko przetworzone i jednocześnie uboga w warzywa, owoce, orzechy oraz mięso;
  • Dieta redukcyjna i/lub znaczna utrata wagi;
  • Utrata krwi, np. podczas krwawień menstruacyjnych. Warto pamiętać, że do nadmiernej utraty żelaza może dochodzić nie tylko podczas wyjątkowo obfitych miesiączek, ale również przy krwawieniu określanym jako prawidłowe[2];
  • Ciąża, okres karmienia piersią, okres dojrzewania;
  • Upośledzenie procesu wchłaniania żelaza;
  • Intensywny i regularny wysiłek fizyczny;
  • Częste oddawanie krwi (np. w stacjach krwiodawstwa);
  • Niektóre choroby, np. choroba wrzodowa, zapalenie jelit i inne;
  • Stosowanie niektórych leków.

Żelazo. Jaką pełni funkcję w organizmie?

Po co nam żelazo? Przede wszystkim jest ono niezwykle istotnym składnikiem krwi, potrzebnym do przebiegu wielu kluczowych procesów biologicznych, zachodzących w naszym ciele. Dodatkowo żelazo ma ogromne znaczenie w budowie większości białek w organizmie, jest jednym z najważniejszych elementów hemoglobiny oraz uczestniczy w transporcie tlenu do tkanek mięśniowych. Do innych funkcji żelaza należą:

  • Ochrona komórek przed stresem oksydacyjnym[3];
  • Wspomaganie syntezy serotoniny;
  • Uczestnictwo w produkcji hormonów tarczycowych;
  • Wspomaganie metabolizmu cholesterolu obecnego we krwi;
  • Uczestnictwo w syntezie DNA;
  • Wspomaganie układu odpornościowego w walce z wirusami i bakteriami.

Na co jeszcze pomaga żelazo?Odpowiednia ilość tego pierwiastka w naszym organizmie sprzyja budowaniu i utrzymaniu dobrej kondycji fizycznej. Oprócz tego żelazo odgrywa istotną rolę w łagodzeniu stanów lękowych i niepokoju, poprawia jakość snu oraz wpływa na wygląd naszych włosów i paznokci. Żelazo przyczynia się również do zwiększenia elastyczności skóry.

Naturalne źródła żelaza, czyli zadbaj o zdrową dietę

Najlepszym sposobem na zapobiegnięcie nadmiernej utracie żelaza jest stosowanie zdrowej, zbilansowanej diety. Jakie produkty powinniśmy nakładać na talerz, żeby nie dopuścić to niedoboru tego pierwiastka?

  • Warzywa, takie jak brokuły, buraki, botwinka, natka pietruszki i szpinak;
  • Rośliny strączkowe w tym białą fasolę, czerwoną soczewicę i soję;
  • Owoce najlepiej suszone morele, figi i daktyle, a także czarną porzeczkę;
  • Mleko;
  • Nabiał;
  • Jaja;
  • Produkty zbożowe, takie jak otręby pszenne, chleb pełnoziarnisty i kaszę jaglaną;
  • Orzechy pistacjowe, laskowe, arachidowe i kokosowe;
  • Mięso w tym wątrobę (wieprzową, wołową i drobiową), kaszankę i kiszkę;
  • Ryby najlepiej sardynki, śledzie, makrelę i łososia.

Suplementacja żelaza. Kiedy warto po nią sięgnąć?

Czasami zdarza się, że pomimo skrupulatnego dbania o zdrową dietę, poziom żelaza we krwi wciąż pozostaje poniżej normy. Co zrobić w takiej sytuacji? Przede wszystkim jak najszybciej zasięgnijmy porady lekarza, który podczas wizyty zleci wykonanie odpowiednich badań, a na podstawie ich wyników stwierdzi, jaki rodzaj terapii należy wdrożyć. Przy znaczącym niedoborze specjalista zaleci przyjmowanie leków, dostępnych na receptę, natomiast przy mniejszym deficycie prawdopodobnie poradzi wzmocnienie organizmu dobrej jakości suplementami, w których oprócz żelaza, znajdziemy również witaminę C, kwas foliowy oraz witaminy z grupy B. Który z preparatów dostępnych na rynku jest najskuteczniejszy? Jednym z najczęściej polecanych produktów tego typu jest Bodymax Żelazna Kondycjaw postaci tabletek musujących, które nie tylko szybko postawią nas nogi, ale również pysznie smakują.


[1] https://lekarzebezkolejki.pl/blog/niedobor-zelaza-jak-rozpoznac-i-czym-grozi/w-874

[2] https://www.lifelinediag.eu/niedobor-zelaza-i-jego-nastepstwa/

[3] https://enel.pl/enelzdrowie/dieta-i-odzywianie/zelazo-zrodla-i-rola-zelaza-w-organizmie