Żelazo spełnia bardzo ważną funkcję w organizmie człowieka. To składnik biorący udział w przebiegu wielu kluczowych procesów biologicznych. Uczestniczy w syntezie DNA, pomaga transportować tlen do komórek, wpływa na metabolizm cholesterolu oraz wspomaga układ immunologiczny. Skutki niedoboru żelaza w organizmie mogą być bardzo poważne, dlatego warto kontrolować jego przyswajanie. Co świadczy o niedoborach żelaza oraz w jaki sposób należy je prawidłowo suplementować? 

Najczęstsze objawy niedoboru żelaza

Wymienione powyżej przykłady to tylko kilka z funkcji, jakie żelazo spełnia w ludzkim organizmie. Pierwiastek jest istotnym składnikiem hemoglobiny oraz mioglobiny. Bierze udział także w procesie wytwarzania czerwonych krwinek oraz jest elementem składowym wielu enzymów tkankowych. Ponadto uczestniczy w detoksykacji zachodzącej w wątrobie oraz chroni komórki przed stresem oksydacyjnym. W przypadku składników odżywczych z tak szerokim zakresem działania, wszelkie niedobory mogą bardzo wyraźnie odbić się na naszym codziennym funkcjonowaniu.   

Symptomy związane niedoborem żelaza w organizmie mogą być różne. Nie zawsze możemy dostrzec je od razu lub powiązać właśnie z niedoborem tego składnika odżywczego. Pierwszymi oznakami niedoborów żelaza będą niskie stężenie ferrytyny w surowicy krwi oraz niedokrwistość. W jaki sposób je rozpoznać? Do najczęstszych objawów niedoboru żelaza należą:

  • bladość skóry i warg,
  • problemy z koncentracją i zapamiętywaniem,
  • osłabienie,
  • szybsze zmęczenie,
  • zajady,
  • łamliwość paznokci
  • zwiększone wypadanie włosów.

Powyższe objawy są dosyć powszechne i bardzo często bywają mylnie brane za chwilowe osłabienie lub przemęczenie. By móc lepiej kontrolować poziom żelaza w organizmie warto profilaktycznie, przynajmniej dwa razy w roku, wykonywać podstawowe badania morfologiczne oraz konsultować się z lekarzem.   

Niski poziom żelaza we krwi – do czego to prowadzi?

Jakie mogą być skutki niedoboru żelaza w organizmie? Jednym z najczęściej wymienianych przez specjalistów jest anemia. Zazwyczaj wiąże się ona z nieustannym zmęczeniem oraz wyczerpaniem. Ignorowana i nieleczona może być przyczyną wielu innych problemów zdrowotnych. Niedobór żelaza negatywnie wpływa na naszą odporność, przez co organizm staje się bardziej podatny na infekcje.

Na prawidłową suplementację żelaza powinny zwrócić uwagę także przyszłe matki. Dzienne zapotrzebowanie w przypadku dorosłych kobiet wynosi co najmniej 18 mg. Z kolei panie spodziewające się dziecka powinny podwoić tę dawkę. 

Kolejną grupą ze zwiększonym zapotrzebowaniem na żelazo są osoby aktywne fizycznie. Najbardziej zagrożone są osoby, które dodatkowo przyjmują za mało energii z zewnątrz, a więc jedzą mniej kalorii niż spalają. Przy niedoborach żelaza obniża się wydajność mięśni, co może stanowić poważny problem przy codziennych treningach. Warto wiedzieć, że żelaza ubywa w trakcie pocenia się. A to przecież u sportowców nieuniknione. Uzupełniajmy więc niedobory na bieżąco.

Niski poziom żelaza we krwi może prowadzić m.in. do zaburzeń rozwoju płodu, niedokrwistości, zaburzeń odporności oraz sprawności fizycznej, problemów z pamięcią, a w niektórych przypadkach nawet przedwczesnego porodu.  

Co w takim razie sprawia, że w naszym organizmie zaczyna brakować tak cennego składnika? Przyczyn takiego stanu może być kilka. Bardzo często wynika to po prostu z nieracjonalnego żywienia i braku odpowiedniej diety. Żelazo można znaleźć w wielu różnych produktach spożywczych, jednak nie zawsze spożywamy je w odpowiednich proporcjach. Niedobór może wynikać także ze wzmożonego zapotrzebowania, tak jak w przypadku kobiet ciężarnych lub osób uprawiających sport.

Problemy z wchłanianiem żelaza do organizmu mogą być także konsekwencją zabiegów medycznych, np. resekcji żołądka. Gorsze przyswajanie może wynikać również z problemów z trawieniem lub problemów z wypróżnianiem (obfitych biegunek). Wreszcie utrata żelaza może być spowodowana obfitym krwawieniem np. podczas menstruacji.

Jest jeszcze jedna ważna kwestia, którą warto brać pod uwagę, zwłaszcza jeśli już suplementujemy żelazo, a wciąż nie dostrzegamy efektów jego działania. Nasza codzienna dieta może obfitować w czynniki utrudniające przyswajanie tego składnika odżywczego. Nie zaleca się więc popijania suplementu diety kawą lub herbatą. Jeśli sięgamy po witaminy, nie łączmy żelaza z wapniem, cynkiem, manganem oraz miedzią.

dieta bogata w żelazo

Niski poziom żelaza we krwi – jak je suplementować?

By poziom żelaza w organizmie mógł wrócić do normy, warto rozpocząć od wprowadzenia kilku istotnych zmian w codziennej diecie. Pamiętajmy, że żelazo dzieli się na hemowe i niehemowe – każde z nich przyswaja się w innym stopniu.

Żelazo hemowe przyswajalne jest w granicach od 25 do 50%. Znajdziemy je w produktach i przetworach mięsnych, jajach oraz rybach. 

Z kolei składniki niehemowe przyswajane są w mniejszych proporcjach – od 1 do 10%. Do źródeł ich pochodzenia zaliczymy jajka, ziarna, suszone owoce i warzywa. Poza składnikami ograniczającymi przyswajalność żelaza, są też takie, które wspierają jego wchłanianie przez organizm. W tym miejscu należy wymienić witaminę C, B12, kwas foliowy oraz aminokwasy – histydyny i lizyny. Ich źródłem są m.in. mięso, ryby, mleko, nasiona, rośliny strączkowe, drożdże oraz ziemniaki. Żelazo w połączeniu z witaminami zwiększającymi jego wchłanialność znajdziemy natomiast w suplementach diety, takich jak Bodymax. Dzięki regularnemu stosowaniu dostarczamy organizmowi niezbędny składnik, a jednocześnie ułatwiamy jego wchłanianie.